1. Giới thiệu về Văn Miếu Bắc Ninh
1.1. Văn Miếu Bắc Ninh ở đâu?
Văn Miếu Bắc Ninh tọa lạc trên núi Phúc Sơn, khu 10, phường Đại Phúc, TP. Bắc Ninh (nay là phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh). Đây là một trong sáu văn miếu của Việt Nam, mang đậm dấu ấn lịch sử và truyền thống khoa bảng của vùng đất Kinh Bắc.
1.2. Văn Miếu Bắc Ninh được xây dựng vào thời nào? Thờ ai?
Nhiều du khách thắc mắc Văn Miếu Bắc Ninh được khởi dựng vào thời nào khi lên kế hoạch khám phá địa danh giàu giá trị lịch sử này. Thực tế, công trình này được xây dựng muộn nhất vào thời Lê, trước thời Nguyễn, để thờ Đức Khổng Tử cùng Tứ phối – những bậc hiền triết tiêu biểu của Nho giáo (Mạnh Tử, Nhan Hồi, Tăng Sâm, Tử Tư).
1.3. Lịch sử xây dựng Văn Miếu
Trong nhiều bài giới thiệu, thuyết minh về Văn Miếu Bắc Ninh, lịch sử xây dựng luôn là điểm nhấn đáng chú ý. Ban đầu Văn Miếu tọa lạc tại núi Châu Sơn, Thị Cầu, sau đó được di dời về núi Phúc Đức vào năm 1893 do công trình cũ bị hư hại. Trước đó, năm 1889, Quan Đốc học Đỗ Trọng Vỹ đã cho khắc 12 bia đá ghi danh 677 vị đỗ đại khoa của xứ Kinh Bắc. Đến năm 1928, nơi đây tiếp tục được trùng tu với tấm bia “Bắc Ninh tỉnh trung tu bi ký” đánh dấu sự kiện quan trọng này.
1.4. Ý nghĩa và giá trị
Văn Miếu tại Bắc Ninh là minh chứng sống động cho truyền thống văn hóa, giáo dục lâu đời của vùng Kinh Bắc. Nơi đây không chỉ lưu giữ giá trị lịch sử quý báu mà còn là điểm đến ý nghĩa giúp du khách hiểu sâu hơn về bản sắc văn hiến Việt Nam.
>>> Tham khảo: 10+ địa điểm du lịch tâm linh Bắc Ninh nổi tiếng
2. Cách di chuyển đến Văn Miếu Bắc Ninh
Từ Hà Nội, du khách có thể dễ dàng di chuyển đến Văn Miếu Bắc Ninh bằng nhiều phương tiện khác nhau:
- Xe buýt 54 (Long Biên – Bắc Ninh): Du khách bắt xe tuyến 54, xuống tại điểm dừng 687 Ngô Gia Tự, đi bộ khoảng 1,3km là đến Văn Miếu Bắc Ninh Đại Phúc Bắc Ninh.
- Phương tiện cá nhân: Nếu đi xe máy hoặc ô tô cá nhân, quãng đường đến Văn Miếu khoảng 38km, mất tầm 1 giờ. Từ hồ Hoàn Kiếm, bạn đi qua cầu Vĩnh Tuy, theo CT01 đến Bắc Ninh, rẽ Nguyễn Trãi → Huyền Quang → đường Văn Miếu.
3. Kiến trúc Văn Miếu Bắc Ninh
Kiến trúc Văn Miếu được quy hoạch theo bố cục truyền thống, mang đậm dấu ấn kiến trúc Nho giáo cổ điển, với tổng thể công trình gồm nhiều hạng mục liên kết chặt chẽ và hài hòa. Cổng Nghi môn được xây theo kiểu tam môn, với hai trụ chính đắp hình phượng, hai trụ phụ đặt nghê chầu, trang trí nổi bật bằng hình Tứ linh, Tứ quý trên các ô lồng đèn – biểu tượng cho sự linh thiêng và trường tồn.
Khu trung tâm là tòa Tiền tế gồm 5 gian 2 dĩ, nền cao hơn sân 55cm, ba gian giữa mở cửa bức bàn, hai gian bên trổ cửa hình chữ Thọ. Nối tiếp phía sau là Hậu đường, tạo thành bố cục hình chữ Công, nơi thờ Khổng Tử, Chu Công và Tứ Phối.
Hai bên hồi Tiền tế là dãy Tả vu – Hữu vu, mỗi bên 4 gian 2 dĩ, kiến trúc đơn giản, tường gạch, mái ngói, mang nét thanh nhã cổ kính. Phía sân trước Tiền tế có bia bình phong dựng chính giữa, tạo điểm nhấn trang nghiêm cho toàn bộ khuôn viên.
Sau Hậu đường là hai công trình phụ gồm nhà bia và nhà Tạo soạn, mỗi bên 4 gian. Các hạng mục này có kiến trúc kéo kìm – qua giang vợt, thấp hơn Hậu đường, tạo nên sự hài hòa trong tổng thể bố cục.
4. Top trải nghiệm thú vị tại Văn Miếu Bắc Ninh
4.1. Chiêm ngưỡng bia Tiến sĩ bảo vật Quốc gia
Văn Miếu Bắc Ninh có bao nhiêu tấm bia đá là điều nhiều du khách quan tâm khi đến tham quan di tích này. Hiện nơi đây lưu giữ 15 tấm bia đá, trong đó có 12 bia Tiến sĩ được công nhận là Bảo vật Quốc gia, ghi danh các bậc hiền tài xứ Kinh Bắc và thể hiện rõ nét truyền thống hiếu học ngàn đời.
4.2. Tham gia lễ dâng hương
Hàng năm vào rằm tháng Giêng, Văn Miếu tổ chức lễ dâng hương trang trọng, với sự tham dự của lãnh đạo tỉnh để tưởng niệm tiền nhân và cầu cho quốc thái dân an. Nơi đây cũng là điểm đến linh thiêng để các đoàn học sinh giỏi của tỉnh dâng hương, báo công sau mỗi kỳ thi.
4.3. Tìm hiểu về thư pháp, xin chữ
Vào mỗi thứ Tư và thứ Sáu hằng tuần, Văn Miếu Bắc Ninh tổ chức hoạt động viết thư pháp phục vụ khách tham quan. Đây là dịp để du khách tìm hiểu nét đẹp nghệ thuật thư pháp, xin chữ đầu năm cầu may mắn, đồng thời tôn vinh truyền thống hiếu học của vùng đất Kinh Bắc.
4.4. Tham quan các điểm đến hấp dẫn gần Văn Miếu
Sau khi tham quan Văn Miếu Bắc Ninh, du khách có thể kết hợp khám phá thêm một số địa điểm khác như:
- Công viên hồ điều hòa Văn Miếu Bắc Ninh (cách khoảng 1,1km): Không gian xanh hiện đại kết hợp chức năng điều hòa khí hậu và vui chơi giải trí, lý tưởng để thư giãn sau khi tham quan di tích
- Thành cổ Bắc Ninh (cách khoảng 1,8km): Công trình quân sự độc đáo có hình lục giác, quy mô lớn với hào nước bao quanh, lưu dấu lịch sử từ năm 1873
- Đền Bà Chúa Kho (cách khoảng 5,3km): Di tích linh thiêng nổi tiếng với tục "đầu năm vay – cuối năm trả", thu hút đông đảo du khách hành hương mỗi dịp đầu xuân
- Chùa Hàm Long (cách khoảng 8,1km): Cổ tự nổi tiếng thanh tịnh, cổ kính và được biết đến với nghi lễ "nhốt vong", "cắt trùng tang" độc đáo
>>> Xem thêm: Review du lịch Bắc Ninh 1 ngày cho tín đồ mê xê dịch
5. Những lưu ý khi tham quan di tích Văn Miếu Bắc Ninh
Khi tham quan di tích Văn Miếu Bắc Ninh, du khách cần lưu ý một số điểm sau:
- Ăn mặc lịch sự, kín đáo, tránh trang phục phản cảm
- Giữ trật tự, không gây ồn ào, nhất là lúc diễn ra lễ nghi
- Không chạm tay vào hiện vật hay trèo lên công trình kiến trúc
- Bỏ rác đúng nơi quy định, giữ gìn vệ sinh chung
- Tôn trọng các nghi lễ, không chen lấn hay quay phim phản cảm
- Không tự ý thắp hương, đốt vàng mã nếu không được phép
- Chụp ảnh đúng nơi quy định, hỏi kỹ nếu chưa rõ
Văn Miếu Bắc Ninh không chỉ là biểu tượng của truyền thống hiếu học vùng Kinh Bắc mà còn là điểm đến văn hóa – tâm linh giàu giá trị lịch sử. Với kiến trúc cổ kính, không gian linh thiêng cùng những bia Tiến sĩ quý giá, nơi đây mang đến cho du khách trải nghiệm sâu sắc về nền văn hiến ngàn đời. Nếu có dịp ghé Bắc Ninh, đừng bỏ lỡ cơ hội khám phá Văn Miếu Bắc Ninh – niềm tự hào của đất học xứ Kinh Bắc.
Để hành trình khám phá Bắc Ninh thêm trọn vẹn, bạn có thể lựa chọn nghỉ ngơi tại Vinpearl Hotel Bắc Ninh. Đây là khách sạn 5 sao với không gian đẳng cấp, dịch vụ chuyên nghiệp và vị trí thuận tiện gần nhiều điểm du lịch tâm linh
Khách sạn cung cấp đa dạng loại phòng như King Room, Suite… và hệ thống tiện ích đẳng cấp gồm nhà hàng ẩm thực, quầy bar rooftop, spa, bể bơi… giúp bạn tận hưởng kỳ nghỉ đúng nghĩa bên gia đình, bạn bè. Bên cạnh đó, Vinpearl Hotel Bắc Ninh còn có phòng họp hiện đại, phù hợp cho các hội nghị, sự kiện.
